Hoe leef je verder als je broer van de ene op de andere dag er niet meer is? Sam verdronk in het IJ in Amsterdam na een avondje uit. In dit boek deelt Soesja van Grondelle over haar rouwproces: hoe heeft de dood van haar broer haar beïnvloed? Welke angsten moet ze overwinnen? Is de band met haar ouders, haar vriend en haar vrienden veranderd? Maar ook: wat moet je niet, en kun je vooral wel zeggen tegen iemand die met verlies te maken heeft? Wat helpt, en hoe kom je je dagen door?

Begin 2025 zag ik op Instagram een video van Soesja voorbijkomen. Die video begint met: ‘Mijn broer Sam is overleden, maar in Amsterdam kan je hem overal tegenkomen.’ Je ziet haar door Amsterdam fietsen en op verschillende plekken stickers plakken. Dat idee begon met een simpele gedachte. Haar vader wilde een sticker plakken op de plek waar hij en Sam wekelijks samenkwamen om naar voetbal te fietsen. Sam leunde altijd tegen dezelfde lantaarnpaal, wachtend op hun vader. Die plek is speciaal. Hij wilde iets doen met die plek, zodat er een blik van Sam zou zijn als hij langs die lantaarnpaal fietste. Er kwam een sticker met Sams gezicht en daarmee ook een idee: waarom stoppen bij alleen die ene lantaarnpaal? Het plan werd groter. Sam hoorde immers op veel meer plekken thuis. Plekken die deel hebben uitgemaakt van zijn leven: de scholen waar hij naartoe ging, het zwembad waar hij leerde zwemmen, de plekken waar hij werkte en sportte en de straten waar hij woonde. Nu kan je door Amsterdam wandelen of fietsen op zoek naar Sam, naar alle plekken waarmee hij verbonden is. Elke sticker heeft een verhaal over hem en over hen samen. Het is een route door de stad, maar ook een route door herinneringen. Een manier om Sam bij het leven betrokken te houden.

Diep onder de indruk van dit project en de video van Soesja begon ik haar te volgen. En ik was niet de enige. Toen Soesja na de plotselinge dood van haar broer haar rouwproces op sociale media begon te delen, bleek meteen dat heel veel mensen het enorm fijn vonden om haar video’s te bekijken en met haar mee te leven. En het bleef niet bij video’s. Deze maand kwam het boek uit dat Soesja erover schreef. Met dit boek maakt zij de dood en rouw bespreekbaar op een manier die zorgt voor herkenning en verbinding. Haar schoonzus Marijn Bouwman maakte de prachtige illustraties.